A po kërkoj drejtim, apo po kërkoj një garanci?

Ka vendime që mund t’i kthesh mbrapsht lehtë. Mund të ndryshosh një orar, të anulosh një takim ose të provosh një mënyrë tjetër.

Por ka edhe vendime që prekin punën, familjen, paratë, vendin ku jeton, shëndetin ose një marrëdhënie të rëndësishme. Ato të bëjnë të ndalesh, sepse e di se zgjedhja do të ketë pasoja.

Ndoshta ke dy mundësi të mira. Ndoshta asnjëra nuk duket e mirë. Ose ndoshta e di çfarë dëshiron, por ke frikë se mos dëshira po të verbon.

Kërkon qartësi. Pyet njerëz. Lutesh. Lexon. Bën lista. Por sa më shumë mendon, aq më shumë duket sikur çdo rrugë hap pyetje të reja.

A po kërkoj drejtim, apo po kërkoj një garanci që të mos më duhet të mbaj përgjegjësi për zgjedhjen?

Nuk mund ta kontrollosh të gjithë të ardhmen. Por mund të marrësh një vendim me ndershmëri, urtësi dhe kujdes, duke përdorur dritën që ke sot.

Ku mund të jesh sot

Një vendim i madh mund të duket kështu:

• ke një ofertë pune, por nuk e di nëse duhet të largohesh nga puna e tanishme; • po mendon të hapësh një biznes, por rreziku financiar të frikëson; • duhet të zgjedhësh nëse do të qëndrosh apo do të largohesh nga një vend; • ke përpara një trajtim mjekësor dhe duhet të kuptosh mundësitë; • po mendon për martesë, ndarje ose një kufi të rëndësishëm në marrëdhënie; • ke dy drejtime studimi ose karriere dhe nuk e di cili të përshtatet; • dikush pret një përgjigje prej teje, ndërsa ti ende nuk ndihesh gati; • po e shtyn zgjedhjen, por edhe mosveprimi ka filluar të ketë një kosto.

Presioni rritet kur mendon se duhet të gjesh një zgjedhje pa asnjë rrezik. Por një vendim i mençur nuk është gjithmonë një vendim pa pasiguri.

Vendimi jashtë dhe beteja brenda

Nga jashtë

Nga jashtë, pyetja mund të jetë: Cilin opsion duhet të zgjedh?

Nga brenda

Brenda, mund të jesh duke u përballur me pyetje të tjera: Po sikur të zhgënjej njerëzit që presin diçka tjetër nga unë? Po sikur ta humbas mundësinë dhe të pendohem? Po sikur të mos e kem dëgjuar siç duhet Perëndinë? Po sikur frika të më mbajë në vend? Po sikur entuziazmi të më bëjë të shpërfill faktet? Po sikur të marr përgjegjësi për një zgjedhje që nuk funksionon? Ndonjëherë nuk po kërkojmë vetëm drejtim. Po kërkojmë siguri se nuk do të dhembë, se askush nuk do të kundërshtojë dhe se rezultati do të jetë pikërisht ai që duam. Por qartësia nuk është kontroll mbi të ardhmen. Ajo është aftësia për të parë çfarë di, çfarë nuk di, çfarë të shtyn dhe cili hap është i përgjegjshëm tani. Vendimi bëhet më i qartë kur ndan faktet nga frika, dëshirën nga drejtimi dhe nxitimin nga koha e duhur.

Dëshmia reale

Kjo është një dëshmi e publikuar nga RRUGA. Gjatë një bisede për bashkëpunim në një kompleks vilash, autori i dëshmisë kuptoi se kompania e tij do të kishte nevojë për një showroom. Atje klientët do të mund të shihnin nga afër produktet dhe shërbimet. Përpara se të kërkonte një ambient, ai përcaktoi çfarë i duhej. E imagjinoi hapësirën, e vizatoi në letër dhe shënoi kriteret: jo më pak se 100 metra katrorë, fasadë nga rruga kryesore dhe parkim përballë. Ai u lut për këtë nevojë dhe në takimin pasues paraqiti kërkesën e tij. Pala tjetër e pranoi dhe nisi kërkimin. U panë disa ambiente, por asnjëri nuk i plotësonte kriteret. Disa ishin shumë të vegjël, disa shumë të mëdhenj dhe të tjerë nuk kishin fasadën e kërkuar. Në vend që të pranonte me nxitim një alternativë vetëm për ta mbyllur marrëveshjen, ai kërkoi të prisnin. Pak më vonë u propozua një ambient tjetër. Pozicioni, rruga dhe parkimi përputheshin me atë që kishte kërkuar, por sipërfaqja dhe fasada përfundimtare ende duheshin verifikuar. Kur mbërriti planimetria, fasada ishte vendosur drejtpërdrejt nga rruga dhe sipërfaqja ishte 100,5 metra katrorë. Kur krahasoi planin me vizatimin e mëparshëm, pa se edhe orientimi i dyqanit dhe parkimeve përputhej me atë që kishte hedhur në letër. Kjo dëshmi nuk është një formulë që garanton se çdo kërkesë do të plotësohet në të njëjtën mënyrë. Ajo na tregon vlerën e qartësisë, lutjes, kritereve konkrete, durimit dhe verifikimit përpara se të thuash po. Autori nuk pranoi opsionin e parë, por as nuk qëndroi pasiv. Ai përcaktoi nevojën, komunikoi qartë, shqyrtoi alternativat dhe priti derisa faktet të përputheshin me vendimin.

Historia nga Bibla

Kjo është një histori nga Bibla, jo një dëshmi bashkëkohore. Kur Solomoni u bë mbret, përpara tij nuk ishte një zgjedhje e vogël. Ai duhej të drejtonte një popull të madh dhe të merrte vendime që do të ndikonin jetën e shumë njerëzve. Solomoni e pranoi se përgjegjësia ishte më e madhe se përvoja e tij. Kur Perëndia e pyeti çfarë dëshironte, ai nuk kërkoi pasuri, jetë të gjatë ose fitore mbi kundërshtarët. Ai kërkoi një zemër që dëgjon dhe aftësi për të dalluar të mirën nga e keqja. Kërkoi urtësi për përgjegjësinë që kishte marrë. Kjo nuk do të thotë se pas asaj lutjeje çdo vendim u bë i lehtë ose se Solomoni nuk mund të gabonte. Do të thotë se ai e kuptoi nevojën më të thellë: jo të njihte paraprakisht çdo rezultat, por të mësonte të gjykonte mirë. Te 1 Mbretërve 3, menjëherë pas kësaj, ai përballet me një çështje të vështirë mes dy grave. Nuk kishte një dëshmitar të drejtpërdrejtë që t’i jepte përgjigjen. Duhej të dëgjonte, të dallonte dhe të merrte përgjegjësi për vendimin. Kur ke një vendim të madh përpara, pyetja nuk është vetëm: Cilin rezultat dua? Pyet edhe: Çfarë urtësie më duhet për ta gjykuar mirë këtë situatë?

Çfarë na ndihmon të kuptojmë Fjala

Çfarë mund të bësh sot

• Shkruaje vendimin me një fjali. Mos e lër vendimin të mbetet si një re e madhe në mendje. Shkruaje në mënyrë konkrete. Për shembull: Duhet të vendos deri të premten nëse do ta pranoj ofertën e punës. Ose: Duhet të zgjedh nëse do ta investoj këtë shumë në biznes këtë vit. Cili është vendimi i saktë? Kur duhet marrë? Kush preket prej tij? Çfarë ndodh nëse nuk vendos tani?
• Ndaji faktet, frikën dhe dëshirën. Krijo tri lista. Në të parën shkruaj çfarë di dhe mund të verifikosh. Në të dytën shkruaj çfarë ke frikë se mund të ndodhë. Në të tretën shkruaj çfarë dëshiron të ndodhë. Mos e trajto frikën si fakt. Por mos e trajto as dëshirën si provë se një zgjedhje është e drejta. Fakt: paga, afati, kontrata, shëndeti, detyrimet dhe të dhënat e verifikuara. Frikë: skenarët që imagjinon, por nuk e di nëse do të ndodhin. Dëshirë: rezultati që shpreson ose preferon.
• Përcakto kriteret dhe llogarit koston. Shkruaj çfarë duhet të jetë e vërtetë që një opsion të jetë i përgjegjshëm. Pastaj shiko koston e secilit opsion, jo vetëm përfitimin. A përputhet me vlerat dhe përgjegjësitë e mia? Cilat burime kërkon: kohë, para, energji dhe aftësi? Cili është rreziku më i madh dhe si mund të zvogëlohet? Cilat pasoja janë të kthyeshme dhe cilat jo? Çfarë informacioni më mungon ende? A po nxitohem nga presioni i dikujt tjetër?
• Kërko urtësi dhe këshillë të përshtatshme. Lutu për urtësi. Pastaj fol me njerëz që kanë karakter, përvojë dhe njohuri në fushën përkatëse. Për një çështje shëndetësore, fol me mjekë të kualifikuar. Për një kontratë ose çështje ligjore, kërko këshillë ligjore. Për një investim ose borxh, kërko këshillë financiare të pavarur. Për një marrëdhënie të vështirë, një këshillues i kualifikuar mund të të ndihmojë të shohësh më qartë. Dëgjo këshillën. Bëj pyetje. Por mos ia dorëzo përgjegjësinë e vendimit një personi tjetër.
• Përcakto hapin e ardhshëm. Jo çdo vendim duhet zbatuar menjëherë në tërësi. Ndonjëherë hapi i ardhshëm është të marrësh një dokument, të kërkosh një mendim të dytë, të vizitosh vendin, të bësh një buxhet ose të zhvillosh një bisedë të vështirë. Nëse ke informacionin e nevojshëm, kriteret janë të qarta dhe koha e vendimit ka ardhur, mos prit një siguri absolute që askush nuk mund ta ketë. Merr përgjegjësi dhe vepro me qetësi. Cili është veprimi më i vogël që sjell informacion të dobishëm? Cili afat është i arsyeshëm? Çfarë duhet të kontrolloj përpara se të them po? Si do ta rishikoj vendimin nëse shfaqen fakte të reja?

Një lutje e thjeshtë

Nëse dëshiron, mund të lutesh kështu: “Perëndi, Ti e sheh vendimin që kam përpara dhe gjithçka që unë ende nuk mund ta shoh. Më jep një zemër që dëgjon dhe urtësi për të dalluar mirë. Më ndihmo të mos drejtohem vetëm nga frika, presioni ose dëshira ime. Më jep ndershmëri për të parë faktet, përulësi për të marrë këshillë dhe guxim për të mbajtur përgjegjësinë. Më ndriço hapin e ardhshëm dhe më ruaj nga nxitimi. Amen.”

Merre këtë me vete

Një vendim i madh mund të mbetet i vështirë edhe pasi ke bërë gjithçka me kujdes. Vështirësia nuk është gjithmonë shenjë se je në rrugën e gabuar.

Nuk ke nevojë për një parashikim të plotë të së ardhmes. Ke nevojë për urtësi, fakte të verifikuara, motive të shqyrtuara, këshillë të mirë dhe gatishmëri për të bërë hapin që ke përpara.

Solomoni nuk kërkoi një jetë pa vendime të vështira. Kërkoi një zemër që të mund t’i gjykonte ato mirë.

Nuk ke nevojë ta shohësh të gjithë të ardhmen për të marrë një vendim të mençur. Por duhet të shohësh me ndershmëri faktet, motivet, koston dhe hapin që ke përpara.

Kur vendimi kërkon mbrojtje të menjëhershme

Nëse vendimi lidhet me dhunë, kërcënim, abuzim, shfrytëzim, vetëlëndim ose rrezik të menjëhershëm, përparësia nuk është të bësh një ushtrim reflektimi. Përparësia është siguria.

Kontakto shërbimet e urgjencës në numrin 112 ose shko në vendin e sigurt më të afërt. Nëse është e mundur, njofto një person të besuar dhe kërko ndihmë profesionale.

Në çështje mjekësore, ligjore ose financiare me pasoja të mëdha, ky artikull nuk zëvendëson vlerësimin e profesionistit përkatës.

Mund të të ndihmojmë edhe

A duhet të largohem apo të qëndroj • Nuk e di çfarë drejtimi të marr • Si ta dalloj zërin e Perëndisë

Materiale të lidhura

• Nuk e di çfarë dua nga jeta